October 19, 2021

Ada Rata

All news in one location

සායනික මනෝඋපදේශක සහ චිකිත්සකවරයෙකු වීමට අවම M.Sc උපාධියක් අවශ්‍යයි. මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීන්ගේ පෙත්සමට SLCP යෙන් පිළිතුරු.



මනෝ උපදේශකයින් සහ චිකිත්සකයින් නියාමනය පිළිබඳ පෙත්සම පාර්ලිමේන්තුව දක්වා.

“Youth For Tomorrow (අනාගත තාරුණ්‍ය – අයිතිවාසිකම් උදෙසා තරුණ ව්‍යාපාර)” යන ක්‍රියාකාරී කණ්ඩායම විසින් නිසි මානසික සෞඛ්‍ය ප්‍රවේශයක් සඳහා මහජනතාවගේ අයිතිය ආරක්ෂා කරන ලෙස ඉල්ලා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට පෙත්සමක් ආරම්භ කර, කෙටුම්පත් කර ඉදිරිපත් කර ඇත. ව්‍යාජ මනෝ චිකිත්සකයින් සහ මානසික සෞඛ්‍ය සේවා සපයන උපදේශකයින් වැනි ඊනියා වෘත්තිකයන් නියාමනය කිරීම මෙහි අරමුණයි.

පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීනි රෝහිණී කවීරත්න Sunday Morning සමඟ අදහස් දක්වමින් කියා සිටියේ මෙම ලියවිල්ල පාර්ලිමේන්තුවට යොමුකොට මෙයට අවශ්‍ය පියවර ගන්නා බවයි. පවතින කොරෝනා වසංගතය සමඟ බොහෝ දෙනා දැඩි මානසික පීඩනයකට ලක්ව සිටින බවත්, සිවිල් යුද්ධයකින් දිවි ගලවා ගත් රටක් වශයෙන් අප මානසිකව පිඩනයට ලක්ව සිටින සහ දුක් විඳින බවත් ඇය සඳහන් කළාය. එම නිසා මානසික සෞඛ්‍යය අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් වන බවත්, එය නියාමනය කළ යුතු බවත් ඇය පවසා සිටියා.

මෙම පෙත්සම ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේ මෑතකදී  මනෝ උපදේශිකාවක / චිකිත්සකවරියක ලෙස හඳුන්වාගෙන සායන පවා පවත්වා ගෙන යන අමා දිසානායක නම් කාන්තාව සිදු කල ප්‍රකාශ මත පදනම්වයි. බොහෝ විට ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ධාරාවේ මාධ්‍යවල ද ඇයව දක්නට ලැබෙන අතර එහිදී ඇය සමලිංගිකත්වය මානසික රෝගයක් ලෙසත් සංක්‍රාන්ති සමාජභාවය “සමාජ විකෘතියක්” ලෙසත් සඳහන් කරයි.

“සමලිංගික ආබාධය සුවපත්” කළ හැකි බව තමා උපදේශිකාවක් යැයි හඳුන්වා ගන්නා මෙම තැනැත්තිය තවදුරටත් පෙන්වා දෙයි. මෙය LGBTIQ ප්‍රජාවේ දෙමාපියන් සහ ආදරණීයයන් රවටා හානිකර පරිවර්තන චිකිත්සා, හෙවත් කන්වර්ෂන් තෙරපි, දිරිගැන්වීමක් ලෙස මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීන් පෙන්වා දී තිබේ.

ඇය මෙලෙස ප්‍රකාශ කලද 1990 දී ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් සමලිංගිකත්වය මානසික රෝගයක් / ආබාධයක් නොවන බව සනාථ කර තිබේ. එමෙන්ම, ශ්‍රී ලංකාවේ මනෝචිකිත්සකයින් විසින් සංක්‍රාන්ති සමාජභාවී පුද්ගලයන්ට ඔවුන්ගේ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය තීරණය කිරීමට සහ හෝමෝන ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමට සහාය වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ පොදු නීතිය සංක්‍රාන්තියෙන් පසු පුද්ගලයකුගේ අනන්‍යතාවය වෙනස් කිරීමට ඉඩ ලබා දෙන බවත් මෙම ව්‍යාජ උපදේශිකාව නොදන්නා බව විශේෂඥයින් පෙන්වා දුන්නා.

වෘත්තිකයන් ලෙස පෙන්වා විවිධ පුද්ගලයින් විසින් සපයනු ලබන මානසික සෞඛ්‍ය සේවාවන් සම්බන්ධයෙන් දිවයිනේ පැහැදිලි නියාමනයක් නොමැති වීම පිළිබඳව මෙම සිද්ධිය ඔස්සේ බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානයට ලක්ව තිබේ. මෙම පෙත්සම මාධ්‍ය හමුවේ ඉදිරිපත් කරමින් මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරි කෞෂාල් රණසිංහ මහතා අදහස් දක්වමින් කියා සිටියේ වර්තමානයේ සායනික පුහුණුව හෝ වෘත්තීය තාක්‍ෂණික දැනුම හෝ විශේෂ දැනුමක් නොමැතිව උපදේශනය හා මනෝ විද්‍යාව ලාභ ලබන කර්මාන්තයක් සහ මාෆියාවක් බවට පත්ව ඇති බවයි. අවම සුදුසුකම් ඇති පුද්ගලයින් – බොහෝ විට ඩිප්ලෝමාවක් හෝ සහතිකයක් සහිතව – තමන්ගේම ආයතන පිහිටුවා මහජනයාට සේවා සැපයීම දැවැන්ත සෞඛ්‍ය අයිතිවාසිකමක් කඩවිමක් ලෙස ඔහු පෙන්වා දුන්නා.

පවතින වසංගතය හේතුවෙන් මෙම අවදානම් සාධකය විශාල වශයෙන් ඉහළ ගොස් ඇති බවත්, මිනිසුන් ජීවත් වන්නේ පීඩනයෙන් හා ආතතියෙන් බවත් සමාජ ක්‍රියාකාරීන් විසින් නිරීක්ෂණය කර ඇති බව ඔහු පැවසීය. මේ නිසා මානසික සෞඛ්‍යයේ වැදගත්කම පිළිබඳ වැඩි අවබෝධයක් සහ වෘත්තීය උපකාර පැතීමත් සමඟ ව්‍යාජ “චිකිත්සකයින් හෝ උපදේශකයින්” වෙත බොහෝ දෙනෙක් යොමුවන බව ඔහු තවදුරටත් පැවසීය.

එබැවින් මෙම සැක සහිත වෘත්තිකයින්ගේ ආයතන වර්ජනය කරන ලෙසත්, මෙම සේවාවන් නියාමනය කිරීම සඳහා නිසි යාන්ත්‍රණයක් ඇති කරන ලෙසත් රණසිංහ මාධ්‍ය ආයතන, අදාළ සෞඛ්‍ය බලධාරීන්, රජය සහ ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියා.

මනෝවිද්‍යාව, වෘත්තීය චිකිත්සාව සහ ප්‍රජා මානසික සෞඛ්‍යය පිළිබඳ සුදුසුකම් ලත් මානසික සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයෙකු වන ප්‍රදීප් ගුණරත්න මහතා කියා සිටියේ සමාජයේ විශාල කොටසක් මේ වන විට “සමුච්චිත ආතතියෙන්” ජීවත් වන බවයි. බිය, රෝගාබාධ වැළඳීමට ඇති බිය සහ බොහෝ දෙනා මුහුණ දෙන මූල්‍ය දුෂ්කරතා වැනි වක්‍ර ආතතිය සහ අවසාන වශයෙන් “සම්මතයට” ඇති දැඩි වෙනස, උදාහරණයක් ලෙස වෙනත් ආකාරයකින් සීමිත අන්තර්ක්‍රියා ඇති ආයතනවලට දීර්ගකාලිනව නිරාවරණය වීම, ගෘහස්ථ හිංසනය වැඩිවීම ආදිය නිසා ජනතාව දැඩි පිඩනයට ලක්විම පිලිබදව ප්‍රදිප් මහතා සදහන් කලා.

සෞඛ්‍යය සඳහා රටේ ජාතික අයවැය ප්‍රතිපාදන ගැන ද ඔහු සඳහන් කළ අතර, රටේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් වෙන් කර ඇති 5.97% යෙන් මානසික සෞඛ්‍ය සඳහා වෙන් කළ ප්‍රතිපාදන නොමැති බව ඔහු පැවසීය. අප ගෝලීය සංඛ්‍යාලේඛන සැලකිල්ලට ගත යුතු නම්, එම සමස්ත සෞඛ්‍ය ප්‍රතිපාදන වලින් 2% ක් මානසික සෞඛ්‍යයට පිළියම් යෙදිය යුතුය. එම 2% න් 80% ක්ම කැපවී ඇත්තේ රෝහල් කාර්ය මණ්ඩලය පුහුණු කිරීම වැනි මානසික සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය සේවාවන් සඳහා වන අතර, එබැවින්, ප්‍රතිකාර හා මානසික සෞඛ්‍ය ගැටලු වළක්වා ගැනීම සඳහා නොපවතින අරමුදල් වෙන් කිරීම ඉතා සුළු බවත් මෙම සාකච්චාවේ දී ඔහු පෙන්වා දුන්නා.

මෙවැනි අර්බුදයකට මුහුණ දුන්න ද යහපත් සෞඛ්‍ය යනු මහජනයාට ලැබිය යුතු අයිතියක් බව ගුණරත්න මහතා සඳහන් කළ අතර, 2021 සහ 2022 වසර මානසික සෞඛ්‍ය සමඟ පොරබදින අයට ඇදහිය නොහැකි තරම් දුෂ්කර වසරක් ලෙස සලකනු ලබන අතර, එබැවින් රජය අවශ්‍ය හා කැපවූ අවධානය යොමු කිරීම පිළිබඳව කඩිනමින් සොයා බැලිය යුතු බව පෙන්වා දුන්නා. ප්‍රශ්නය දැනට පවතින අතර, හදිසි පුහුණුවක්, අනිවාර්ය පුහුණුවක් සහ සමහර විට ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය සභාවේ අධිකාරිය යටතේ එවැනි සේවාවන් වර්ගීකරණය කිරීමේ යාන්ත්‍රණයක් තිබිය යුතු බව සදහන් කළා.

ශ්‍රී ලංකා මනෝ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමයේ සභාපති ආචාර්ය ගිහාන් අබේවර්ධන මහතා මානසික සෞඛ්‍ය සේවා සැපයීමේ ක්ෂේත්‍රයේ සුදුසුකම් නොලත් “ඊනියා වෘත්තිකයන්” ඉහළ යාම හා ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා ඇති දැඩි අවශ්‍යතාවය පිළිබඳව සිය අදහස් අප සමඟ බෙදා ගත්තා.

පෙත්සම ආරම්භ කළ ක්‍රියාකාරීන් විසින් ආමන්ත්‍රණය කර ඇති ගැටළුව අනුමත කරමින්, ඇත්ත වශයෙන්ම ඇතැම් මානසික සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නන් නියාමනය කිරීමේ යාන්ත්‍රණයක් නොමැති බව ප්‍රකාශ කරමින්, විශේෂයෙන් තමන් උපදේශකයින් ලෙස හඳුන්වන අය අතර මාස තුන සිට හය දක්වා සහතික පත්‍ර පාඨමාලා සහිත සුදුසුකම් නොලත් පුද්ගලයන් විශාල සංඛ්‍යාවක් සිටින බවත්, සේවාවන් ලබා දීමේදී සේවාදායකයන් සමඟ සන්නිවේදනය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ සායනික නිරාවරණයක් හා පුහුණුවක් නොමැති බවත් ඔහු පැවසීය.

ඔහු පෙන්වා දුන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය වසර හතරක අධ්‍යයනයෙන් පසු විශේෂ උපාධියක් නිකුත් කරන බවයි, එය මනෝ විද්‍යාව පිළිබඳ උපාධියක්. කෙසේ වෙතත් එය කලා පීඨය විසින් නිකුත් කරනු ලැබේ. එවැනි සිසුන් කාර්මික හා අධ්‍යාපනික මනෝ විද්‍යාව පිළිබඳ විශේෂඥයින් ලෙස සලකන අතර, ඔවුන් සේවා ස්ථානවල චිත්ත ධෛර්යය ඉහළ නැංවීම, කණ්ඩායම් හැගිම් ඉහළ නැංවීම සඳහා සේවා සැපයීම සිදු කරන අතර අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් වැඩසටහන් පවත්වනු ඇත.

වෛද්‍ය අබේවර්ධන මහතා කියා සිටියේ එය කලා උපාධියක් බැවින් රෝගීන් සිටින රෝහලකට සිසුන් පැමිණ පුහුණු කරන සායනික නිරාවරණයක් නොමැති බවයි. පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ, කලාව පිළිබඳ මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ ශාස්ත්‍රවේදී උපාධියක් හදාරන සිසුන්ට මෙම සායනික නිරාවරණය මහනුවර රෝහලේදී ලබා දෙන බවත් ඔහු සඳහන් කලා.

කෙසේ වෙතත්, මෙය ද නිසි පුහුණුවක් නොවන බව ඔහු පැවසීය. “එහි සිටින වෛද්‍යවරු මෙය සේවාවක් ලෙස සිදු කිරීමට වැඩි වශයෙන් ඉඩ දී ඇති අතර ඔවුන් වෛද්‍ය පීඨ සිසුන් නොවන නිසා සරලව නිරීක්ෂණය කරන බවත්, මනෝ වෛද්‍යවරුන් මෙම සිසුන්ට පුහුණුවක් ලබා දෙන්නේ ඔවුන්ට බොහෝ විට සම්පත් හෝ කාලය වෙන් කර නොමැති නිසා බවත්, නිසි නියාමනයක අත්‍යාවශ්‍ය බව පිළිගනිමින් බවත්,” ඔහු පැවසීය.

මේ වන විට මෙම නියාමනය නොමැතිකමට හේතුව උපදේශකවරුන්ගේ පුහුණුව ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය කවුන්සිලයේ (SLMC) ලියාපදිංචි කිරීම අනිවාර්ය නොවන බැවිනි.

එම නිසා, මෙම පුද්ගලයින් සහ ආයතන වෙනත් ආකාරයකින් නියාමනයට ලක් කිරීමට SLMC වෙත වර්තමානයේ හැකියාවන් නොමැති බවද පෙන්වා දුන්නා.

මෙම ගැටළුව විසඳීම සඳහා සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය මේ වන විට මනෝ චිකිත්සකවරුන් බඳවා ගැනීමේ කටයුතු කරමින් සිටින අතර, යම් යම් අවශ්‍යතා සහිතව, අවම වශයෙන් එම්.එස්.සී. උපාධියක් ලබාගෙන ඔවුන්ගේ මූලික අධ්‍යාපන සුදුසුකම් ලෙස ඔවුන්ගේ නිලයට බැඳීමට හා පුහුණු කාල පරිච්ඡේදයකට භාජනය කිරීමට කටයුතු කරන බව ඔහු පෙන්වා දුන්නා.

උපදේශක මනෝචිකිත්සකයින් සමඟ, සායනික මනෝ උපදේශකයින් ලෙස සුදුසුකම් ලබා ගැනීම සහ සාමාන්‍ය ජනතාවට විශ්වාසදායක මානසික සෞඛ්‍ය සේවා සැපයීම සඳහා ප්‍රධාන රජයේ රෝහල්වල පත් කිරීමට මෙම  තීරණයට යුතු බව අප සමග සඳහන් කළා.

*ද මෝර්නිං පුවත්පතේ 2021.05.16 වන දින පළවූ Protecting the public’s right to mental health access නම් ලිපියේ සිංහල අනුවාදයකි

පෙර ලිපි:

ආන්තික ප්‍රජාවන් ඉලක්ක කරගනිමින් මානසික සෞඛ්‍යය පිළිබඳ සාවද්‍ය තොරතුරු පතුරුවන පුද්ගලයන්ට එරෙහි මහජන පෙත්සමක් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශයට

කොරෝනා වසංගත තත්වයෙන් පීඩාවට පත් ජනතාව සූරා කන ව්‍යාජ මනෝ උපදේශකයින් / චිකිත්සකයින්ගේ මාෆියාවක්

 




Source link